คางทูม ข้อมูลจากไทยเฮลท์เอนไซโคลปีเดีย<\/p>\n
คางทูม (Mumps\/ Epidemic parotitis<\/strong>) อาการ \u0e04\u0e32\u0e07\u0e17\u0e39\u0e21 \u0e02\u0e49\u0e2d\u0e21\u0e39\u0e25\u0e08\u0e32\u0e01\u0e44\u0e17\u0e22\u0e40\u0e2e\u0e25\u0e17\u0e4c\u0e40\u0e2d\u0e19\u0e44\u0e0b\u0e42\u0e04\u0e25\u0e1b\u0e35\u0e40\u0e14\u0e35\u0e22 \u0e04\u0e32\u0e07\u0e17\u0e39\u0e21 (Mumps\/ Epidemic parotitis) \u0e04\u0e32\u0e07\u0e17\u0e39\u0e21 \u0e40\u0e1b\u0e47\u0e19\u0e42\u0e23\u0e04\u0e17\u0e35\u0e48\u0e40\u0e01\u0e34\u0e14\u0e08\u0e32\u0e01\u0e01\u0e32\u0e23\u0e2d\u0e31\u0e01\u0e40\u0e2a\u0e1a\u0e02\u0e2d\u0e07\u0e15\u0e48\u0e2d\u0e21\u0e19\u0e49\u0e33\u0e25\u0e32\u0e22 \u0e42\u0e14\u0e22\u0e21\u0e32\u0e01\u0e21\u0e31\u0e01\u0e08\u0e30\u0e40\u0e1b\u0e47\u0e19\u0e17\u0e35\u0e48\u0e15\u0e48\u0e2d\u0e21\u0e19\u0e49\u0e33\u0e25\u0e32\u0e22\u0e02\u0e49\u0e32\u0e07\u0e2b\u0e39 (parotid glands) \u0e1e\u0e1a\u0e21\u0e32\u0e01\u0e43\u0e19\u0e40\u0e14\u0e47\u0e01\u0e2d\u0e32\u0e22\u0e38 6-10 \u0e1b\u0e35 \u0e21\u0e31\u0e01\u0e44\u0e21\u0e48\u0e1e\u0e1a\u0e43\u0e19\u0e40\u0e14\u0e47\u0e01\u0e2d\u0e32\u0e22\u0e38\u0e15\u0e48\u0e33\u0e01\u0e27\u0e48\u0e32 3 \u0e1b\u0e35 \u0e41\u0e25\u0e30\u0e1c\u0e39\u0e49\u0e43\u0e2b\u0e0d\u0e48\u0e2d\u0e32\u0e22\u0e38\u0e21\u0e32\u0e01\u0e01\u0e27\u0e48\u0e32 40 \u0e1b\u0e35 \u0e2d\u0e32\u0e08\u0e1e\u0e1a\u0e23\u0e30\u0e1a\u0e32\u0e14\u0e44\u0e14\u0e49\u0e40\u0e1b\u0e47\u0e19\u0e04\u0e23\u0e31\u0e49\u0e07\u0e04\u0e23\u0e32\u0e27 \u0e2a\u0e32\u0e40\u0e2b\u0e15\u0e38 \u0e40\u0e01\u0e34\u0e14\u0e08\u0e32\u0e01\u0e40\u0e0a\u0e37\u0e49\u0e2d\u0e04\u0e32\u0e07\u0e17\u0e39\u0e21 \u0e0b\u0e36\u0e48\u0e07\u0e40\u0e1b\u0e47\u0e19\u0e44\u0e27\u0e23\u0e31\u0e2a\u0e43\u0e19\u0e01\u0e25\u0e38\u0e48\u0e21 paramyxovirus)…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53,3],"tags":[57],"class_list":["post-179","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-virus","category-symptoms2","tag-57"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=179"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/179\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n คางทูม เป็นโรคที่เกิดจากการอักเสบของต่อมน้ำลาย โดยมากมักจะเป็นที่ต่อมน้ำลายข้างหู (parotid glands) พบมากในเด็กอายุ 6-10 ปี มักไม่พบในเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี และผู้ใหญ่อายุมากกว่า 40 ปี อาจพบระบาดได้เป็นครั้งคราว
\nสาเหตุ
\n เกิดจากเชื้อคางทูม ซึ่งเป็นไวรัสในกลุ่ม paramyxovirus) เชื้อจะอยู่ในน้ำลายและเสมหะของผู้ป่วย ติดต่อโดยการไอ จาม หรือหายใจรดกัน หรือโดยการสัมผัสถูกมือ หรือสิ่งของเครื่องใช้ (เช่น ผ้าเช็ดหน้า ผ้าเช็ดตัว แก้วน้ำ จาน ชาม ฯลฯ) ที่แปดเปื้อนเชื้อแบบเดียวกับไข้หวัด (1)
\n ระยะฟักตัว 14-20 วัน<\/p>\n
\n มักมีไข้ ครั่นเนื้อครั่นตัว เจ็บคอ เบื่ออาหาร อ่อนเพลียและปวดในรูหูหรือหลังหู ขณะเคี้ยวหรือกลืนนำมาก่อน 1-3 วัน ต่อมาพบบริเวณข้างหูหรือขากรรไกร มีอาการปวด บวม และกดเจ็บ ผิวหนังบริเวณนั้นอาจมีลักษณะแดง ร้อน และตึง ผู้ป่วยมักรู้สึกปวดร้าวที่หูขณะกลืน เคี้ยว หรืออ้าปาก บางรายอาจมีอาการบวมที่ใต้คางร่วมด้วย
\n 2 ใน 3 ของผู้ป่วยจะมีอาการอักเสบของต่อมน้ำลาย 2 ข้าง โดยห่างกันประมาณ 4-5 วัน
\n บางรายอาจมีอาการขากรรไกรบวม โดยไม่มีอาการอื่นนำมาก่อน หรือมีเพียงไข้ โดยขากรรไกรไม่บวมก็ได้
\nสิ่งตรวจพบ
\n ไข้ 38-40o ซ. บางรายอาจไม่มีไข้
\n บริเวณขากรรไกรบวม ข้างหนึ่งหรือทั้ง 2 ข้าง
\n รูเปิดของท่อน้ำลายในกระพุ้งแก้ม (บริเวณตรงกับฟันกรามซี่ที่ 2) อาจมีอาการบวมเล็กน้อย
\nอาการแทรกซ้อน
\n ส่วนมากจะหายได้เอง โดยไม่มีภาวะแทรกซ้อนตามมา
\n ที่พบบ่อย ได้แก่ อัณฑะอักเสบ (orchiitis) ซึ่งเกิดจากปฏิกิริยาจากแอนติบอดี (ที่ถุกกระตุ้นด้วยเชื้อคางทูม )จะมีอาการไข้สูง หนาวสั่น อัณฑะปวดและบวม (จะปวดมากใน 1-2 วันแรก ) มักพบหลังเป็นคางทูม 7-10 วัน แต่อาจพบก่อนหรือพร้อม ๆ กับคางทูมก็ได้ ส่วนใหญ่เป็นเพียงข้างเดียวและน้อยรายที่จะกลายเป็นหมันมักพบหลังวัยแตกเนื้อหนุ่ม ( อาจพบได้ประมาณร้อยละ 25 )ในเด็กอาจพบได้บ้าง แต่น้อยกว่าในผู้ใหญ่มาก
\n อาจพบรังไข่อักเสบ ( oophoritis ) ซึ่งจะมีอาการไข้และปวดท้องน้อย มักพบในวัยแตกเนื้อสาว
\n อาจพบเนื้อเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ซึ่งเป็นสาเหตุของเยื้อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อไวรัสที่พบได้บ่อยที่สุดมักจะมีอาการเพียงเล็กน้อยและหายได้เอง ส่วนสมองอักเสบ อาจพบได้บ้าง แต่น้อยมาก ถ้าพบอาจมีอาการรุนแรงถึงตายได้
\n นอกจากนี้ ยังอาจพบตับอ่อนอักเสบ หูชั้นในอักเสบ ประสาทหูอักเสบ ( อาจทำให้หูตึงหูหนวกได้ ) ไตอักเสบ ต่อมไทรอยด์อักเสบ กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ แต่ล้วนเป็นภาวะที่พบได้น้อยมาก
\nการรักษา
\n1. ให้การักษาตามอาการเช่น ให้นอนพัก ดื่มน้ำมาก ๆ เช็ดตัวเวลามีไข้สูง ให้ยาลดไข้แก้ปวด ใช้กระเป๋าน้ำร้อนประคบบริเวณที่เป็นคางทูม ไม่ต้องให้ยาปฏิชีวนะ
\n2. ถ้ามีอัณฑะอักเสบแทรก ให้ประคบด้วยน้ำแข็ง , ให้ยาลดไข้แก้ปวด และให้เพร็ดนิโซโลน ผู้ใหญ่ให้กินครั้งแรก 12 เม็ด (เด็กให้ขนาด 1 มิลลิกรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน ) ต่อไปให้วันละครั้งโดยค่อย ๆ ลดขนาดลงทีละน้อยจนเหลื่อวันละ 5-10 มิลลิกรัมภายในประมาณ 5-7 วัน ควรให้ยาลดกรดกินควบด้วยเพื่อป้องกันโรคกระเพาะ
\n3. ถ้ามีอาการปวดท้องรุนแรง หรือซึมไม่ค่อยรู้สึกตัวให้ส่งโรงพยาบาล อาจต้องทำการตรวจพิเศษเพิ่มเติม และให้การรักษาตามสาเหตุที่ตรวจพบ
\nข้อแนะนำ
\n1. โรคนี้เกิดจากไวรัส ถือเป็นโรคที่ไม่ร้ายแรงซึ่งมักจะหายได้เองภายใน 1-2 สัปดาห์ โดยไม่ต้องฉีดยาหรือให้ยาจำเพาะแต่อย่างใด การที่ชาวบ้านนิยมเขียน “เสือ” ด้วยตัวหนังสือจีนที่แก้มทั้ง 2 ข้าง หรือใช้ปูนป้ายแล้วหายได้นั้นก็เพราะเหตุนี้
\n2. ควรแยกผู้ป่วยออกต่างหากจนกว่าคางจะยุบบวม
\n3. ควรเฝ้าระวังอาการแทรกซ้อน โดยเฉพาะในผู้ใหญ่ หากสงสัยควรส่งไปตรวจที่โรงพยาบาล
\n4. เมื่อเป็นแล้วจะไม่เป็นซ้ำอีก
\n5. อาการคางบวม อาจมีสาเหตุจากโรคอื่น ๆ ได้ควรซักถามอาการและตรวจร่างกายให้ถี่ถ้วน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการตรวจดูภายในปากและลำคอ
\nการป้องกัน
\n โรคนี้สามารถป้องกันได้โดยการฉีดวัคซีน มักทำรวมในเข็มเดียวกันกับวัคซีนป้องกันหัดและหัดเยอรมันที่มีชื่อว่าเอ็มเอ็มอาร์ (MMR) มักจะฉีดเมื่อเด็กอายุได้ 9-15 เดือน<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"