{"id":380,"date":"2016-09-29T06:52:23","date_gmt":"2016-09-29T06:52:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.thaihealth.net\/h\/?p=380"},"modified":"2026-06-05T14:59:13","modified_gmt":"2026-06-05T14:59:13","slug":"article522-html","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/article522-html","title":{"rendered":"\u0e20\u0e32\u0e27\u0e30\u0e04\u0e23\u0e23\u0e20\u0e4c\u0e40\u0e1b\u0e47\u0e19\u0e1e\u0e34\u0e29 Toxemia of pregnancy"},"content":{"rendered":"\n

ภาวะครรภ์เป็นพิษ(toxemia of pregnancy)<\/strong>
\nเมื่อสองสามวันก่อน พบคนไข้ประจำรายหนึ่ง มาด้วย”แพทย์บอกว่า มีความดันสูงในขณะตั้งครรภ์ เพราะกลัวครรภ์เป็นพิษ”เลยต้องนัดพบแพทย์ถี่หน่อย เรื่องนี้น่าสนใจ ผมจะแนะนำให้ฟังว่า เป็นอย่างไร
\n<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

ครรภ์เป็นพิษ (Toxemia of Pregnancy \/ Preeclampsia) คืออะไร? อาการ สาเหตุ และวิธีรักษาที่ควรรู้<\/strong><\/p>\n\n\n\n

ครรภ์เป็นพิษ (Toxemia of pregnancy)<\/strong> หรือที่ทางการแพทย์ปัจจุบันนิยมเรียกว่า ภาวะพรีอีแคลมป์เชีย (Preeclampsia)<\/strong> หมายถึง ภาวะผิดปกติที่พบได้ในหญิงตั้งครรภ์ ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบหลอดเลือดทั่วร่างกาย โรคนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งเพราะหากไม่ได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด อาจนำไปสู่ภาวะอันตรายถึงชีวิตทั้งมารดาและทารกในครรภ์<\/p>\n\n\n\n

ความแตกต่างระหว่าง Preeclampsia และ Eclampsia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

โดยทั่วไปภาวะครรภ์เป็นพิษสามารถแบ่งออกเป็น 2 ระดับหลัก คือ:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. พรีอีแคลมป์เชีย (Preeclampsia):<\/strong> คือภาวะที่มีความดันโลหิตสูงร่วมกับพบสารไข่ขาว (Proteinuria) ในปัสสาวะ หรือมีภาวะผิดปกติของอวัยวะอื่นๆ เช่น ตับหรือไต โดยไม่ต้องมีอาการชัก<\/em><\/li>\n\n\n\n
  2. อีแคลมป์เชีย (Eclampsia):<\/strong> คือภาวะแทรกซ้อนขั้นรุนแรงของพรีอีแคลมป์เชีย<\/em> ซึ่งผู้ป่วยจะมีอาการชักหรือหมดสติร่วมด้วย ซึ่งถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่อาจเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้ โดยทั่วไปประมาณร้อยละ 5 ของครรภ์เป็นพิษชนิดพรีแคลมป์เชียอาจพัฒนาไปเป็นชนิดอีแคลมป์เชีย<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    หมายเหตุ: ปัจจุบันทางการแพทย์ให้ความสำคัญกับการวินิจฉัย Preeclampsia แม้จะไม่มีโปรตีนในปัสสาวะ (Proteinuria-free preeclampsia) หากมีอาการผิดปกติของอวัยวะส่วนปลาย เช่น เกล็ดเลือดต่ำ หรือค่าตับผิดปกติ<\/em><\/p>\n\n\n\n

    สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงของครรภ์เป็นพิษ<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    แม้ว่าสาเหตุที่แน่ชัดจะยังไม่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่าเกิดจากความผิดปกติของการสร้างรก (Placental development) ที่ส่งผลต่อระบบหลอดเลือดของมารดา<\/em> โดยกลุ่มเสี่ยงที่ควรระวัง ได้แก่:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • หญิงตั้งครรภ์แรก (Primigravida)<\/li>\n\n\n\n
    • การตั้งครรภ์แฝด (Multiple gestation)<\/li>\n\n\n\n
    • ภาวะครรภ์ไข่ปลาอุก (Molar pregnancy)<\/em><\/li>\n\n\n\n
    • ผู้ที่มีโรคประจำตัว: เบาหวาน, โรคความดันโลหิตสูง, โรคไต, หรือโรคแพ้ภูมิตัวเอง (SLE\/Antiphospholipid syndrome)<\/em><\/li>\n\n\n\n
    • ภาวะอ้วน (Obesity) และอายุที่มากกว่า 35 ปี<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      อาการของครรภ์เป็นพิษที่ต้องเฝ้าระวัง<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

      ผู้ป่วยมักเริ่มแสดงอาการเมื่อตั้งครรภ์ได้ 5-6 เดือนขึ้นไป จนกระทั่งหลังคลอด 1 สัปดาห์ อาการที่ควรสังเกตมีดังนี้:<\/p>\n\n\n\n

        \n
      • ปวดศีรษะอย่างรุนแรง (ซึ่งไม่หายเมื่อพักหรือทานยา)<\/li>\n\n\n\n
      • ตาพร่ามัว มองเห็นแสงวับวาบ (Visual disturbances)<\/li>\n\n\n\n
      • คลื่นไส้ อาเจียน<\/li>\n\n\n\n
      • ปวดบริเวณใต้ลิ้นปี่ (Epigastric pain) ซึ่งอาจบ่งบอกถึงภาวะตับอักเสบหรือเลือดออกใต้เยื่อหุ้มตับ<\/em><\/li>\n\n\n\n
      • อาการบวม (Edema) ตามมือ เท้า และใบหน้าอย่างรวดเร็ว<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        ในรายที่เป็นพรีอีแคลมป์เชียระยะรุนแรง (Severe Preeclampsia):<\/strong> จะพบความดันโลหิตสูงเกิน 160\/110 มิลลิเมตรปรอท และอาจพบภาวะแทรกซ้อน เช่น เม็ดเลือดแดงแตก (Hemolysis), เอนไซม์ตับสูงขึ้น, และเกล็ดเลือดต่ำ (Thrombocytopenia) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มอาการ HELLP syndrome<\/em><\/p>\n\n\n\n

        การตรวจวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการ (Clinical Findings)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
          \n
        1. ความดันโลหิต:<\/strong> ความดันโลหิตช่วงบน (Systolic) > 140 มม.ปรอท หรือช่วงล่าง (Diastolic) > 90 มม.ปรอท (หาก > 160\/110 มม.ปรอท ถือว่ารุนแรงมาก)<\/em><\/li>\n\n\n\n
        2. การตรวจปัสสาวะ:<\/strong> พบสารไข่ขาว (Albumin) ซึ่งปัจจุบันใช้การประเมิน Protein\/Creatinine ratio เพื่อความแม่นยำยิ่งขึ้น<\/em><\/li>\n\n\n\n
        3. การตรวจเลือด:<\/strong> ตรวจหาเอนไซม์ตับ (AST\/ALT), ค่าการทำงานของไต (BUN, Creatinine), และระดับเกล็ดเลือด<\/li>\n\n\n\n
        4. อาการทางคลินิกอื่นๆ:<\/strong> อาจพบภาวะปอดบวมน้ำ (Pulmonary edema) ซึ่งจะมีเสียงกรอบแกรบ (Crepitation) เมื่อฟังปอด หรือพบภาวะ Hyperreflexia (รีเฟลกซ์ไวผิดปกติ)<\/em><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

          อาการแทรกซ้อนที่อันตราย<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

          หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงต่อทั้งแม่และลูก:<\/p>\n\n\n\n

            \n
          • สำหรับมารดา:<\/strong> รกลอกตัวก่อนกำหนด (Abruptio placentae), เลือดออกในสมอง, ไตวายเฉียบพลัน, ตับอักเสบ, และการเสียชีวิต<\/li>\n\n\n\n
          • สำหรับทารก:<\/strong> ทารกเจริญเติบโตช้าในครรภ์ (Fetal Growth Restriction – FGR)<\/em>, การคลอดก่อนกำหนด, และภาวะขาดออกซิเจน<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

            แนวทางการรักษาครรภ์เป็นพิษ (Management Guidelines)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

            การรักษาจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการและอายุครรภ์:<\/p>\n\n\n\n

            1. การดูแลเบื้องต้นและการติดตามอาการ<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
              \n
            • หากอาการไม่รุนแรง: แนะนำให้นอนพักผ่อนให้เพียงพอ (Bed rest) เพื่อเพิ่มการไหลเวียนเลือดไปยังรกและอวัยวะสำคัญ<\/em> และต้องนัดตรวจติดตามอย่างใกล้ชิด<\/li>\n\n\n\n
            • หากความดันโลหิตสูงหรืออาการไม่ดีขึ้น: ต้องรับตัวไว้รักษาในโรงพยาบาลทันที<\/strong> เพื่อควบคุมความดันและเฝ้าระวังอาการชัก<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

              2. การใช้ยารักษา<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
                \n
              • ยาลดความดันโลหิต:<\/strong> ในกรณีความดัน > 160\/110 มม.ปรอท แพทย์อาจใช้ยา เช่น Hydralazine หรือ Labetalol<\/em> (ซึ่งเป็นยาที่นิยมและปลอดภัยกว่าในปัจจุบัน) รวมถึงการใช้ Nifedipine แบบกิน<\/em> ข้อควรระวัง:<\/strong> ห้ามใช้ยาในกลุ่ม ACE inhibitors เพราะจะทำให้ทารกพิการและมารดาไตวาย<\/li>\n\n\n\n
              • ยาป้องกันการชัก:<\/strong> การใช้ Magnesium Sulfate (MgSO4) เป็นมาตรฐานหลัก (Gold Standard) ในการป้องกันและควบคุมอาการชักในผู้ป่วยที่มีภาวะ Severe Preeclampsia<\/em><\/li>\n\n\n\n
              • การคลอด:<\/strong> หากอายุครรภ์มากกว่า 34 สัปดาห์ หรือมีข้อบ่งชี้ว่าแม่หรือลูกไม่ปลอดภัย แพทย์จะพิจารณาให้ยากระตุ้นการคลอด หรือทำการผ่าตัดคลอด (C-section) ทันที<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                3. กรณีเกิดอาการชัก (Eclampsia)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                หากมีอาการชัก ต้องรีบนำส่งโรงพยาบาลด่วน แพทย์จะให้ยาเพื่อควบคุมอาการชัก (เช่น Magnesium Sulfate หรือ Diazepam) และรีบดำเนินการคลอดโดยเร็วที่สุด<\/p>\n\n\n\n

                ข้อแนะนำและการป้องกันสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
                  \n
                1. ฝากครรภ์คุณภาพ:<\/strong> ควรฝากครรภ์ตั้งแต่ระยะแรก และมาตามนัดอย่างเคร่งครัด เพื่อตรวจวัดความดันและปัสสาวะอย่างสม่ำเสมอ<\/li>\n\n\n\n
                2. สังเกตอาการผิดปกติด้วยตนเอง:<\/strong> หากมีอาการปวดศีรษะ ตาพร่ามัว หรือบวมผิดปกติ “ไม่ต้องรอให้ถึงวันนัด”<\/strong> ให้รีบไปพบแพทย์ทันที<\/li>\n\n\n\n
                3. การป้องกัน:<\/strong> ในปัจจุบันมีการศึกษาเรื่องการใช้ยา Aspirin ขนาดต่ำ (Low-dose Aspirin) ในกลุ่มเสี่ยงสูงเพื่อป้องกันการเกิด Preeclampsia แต่ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เท่านั้น<\/em><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
                  \n\n\n\n

                  สรุป:<\/strong> ครรภ์เป็นพิษเป็นภาวะที่อันตรายแต่สามารถจัดการได้หากตรวจพบไว การดูแลรักษาที่ถูกต้องและการสังเกตอาการอย่างใกล้ชิดคือหัวใจสำคัญในการรักษาชีวิตของทั้งคุณแม่และลูกน้อยในครรภ์<\/p>\n\n\n\n

                  <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                  \u0e20\u0e32\u0e27\u0e30\u0e04\u0e23\u0e23\u0e20\u0e4c\u0e40\u0e1b\u0e47\u0e19\u0e1e\u0e34\u0e29(toxemia of pregnancy) \u0e40\u0e21\u0e37\u0e48\u0e2d\u0e2a\u0e2d\u0e07\u0e2a\u0e32\u0e21\u0e27\u0e31\u0e19\u0e01\u0e48\u0e2d\u0e19 \u0e1e\u0e1a\u0e04\u0e19\u0e44\u0e02\u0e49\u0e1b\u0e23\u0e30\u0e08\u0e33\u0e23\u0e32\u0e22\u0e2b\u0e19\u0e36\u0e48\u0e07 \u0e21\u0e32\u0e14\u0e49\u0e27\u0e22”\u0e41\u0e1e\u0e17\u0e22\u0e4c\u0e1a\u0e2d\u0e01\u0e27\u0e48\u0e32 \u0e21\u0e35\u0e04\u0e27\u0e32\u0e21\u0e14\u0e31\u0e19\u0e2a\u0e39\u0e07\u0e43\u0e19\u0e02\u0e13\u0e30\u0e15\u0e31\u0e49\u0e07\u0e04\u0e23\u0e23\u0e20\u0e4c \u0e40\u0e1e\u0e23\u0e32\u0e30\u0e01\u0e25\u0e31\u0e27\u0e04\u0e23\u0e23\u0e20\u0e4c\u0e40\u0e1b\u0e47\u0e19\u0e1e\u0e34\u0e29”\u0e40\u0e25\u0e22\u0e15\u0e49\u0e2d\u0e07\u0e19\u0e31\u0e14\u0e1e\u0e1a\u0e41\u0e1e\u0e17\u0e22\u0e4c\u0e16\u0e35\u0e48\u0e2b\u0e19\u0e48\u0e2d\u0e22 \u0e40\u0e23\u0e37\u0e48\u0e2d\u0e07\u0e19\u0e35\u0e49\u0e19\u0e48\u0e32\u0e2a\u0e19\u0e43\u0e08 \u0e1c\u0e21\u0e08\u0e30\u0e41\u0e19\u0e30\u0e19\u0e33\u0e43\u0e2b\u0e49\u0e1f\u0e31\u0e07\u0e27\u0e48\u0e32 \u0e40\u0e1b\u0e47\u0e19\u0e2d\u0e22\u0e48\u0e32\u0e07\u0e44\u0e23<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[85],"tags":[102,110],"class_list":["post-380","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-85","tag-102","tag-110"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/380","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=380"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/380\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=380"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=380"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thaihealth.net\/h\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=380"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}